DEN HAAG – De Nederlandse Arbeidsinspectie krijgt meer bevoegdheden om bedrijven stil te leggen bij ernstige misstanden met werknemers, waaronder arbeidsmigranten. Minister Eddy van Hijum van Sociale Zaken en Werkgelegenheid kondigde de maatregel aan als onderdeel van een strengere aanpak tegen uitbuiting.
Nieuwe bevoegdheden voor de Arbeidsinspectie
Tot nu toe kon de Arbeidsinspectie alleen ingrijpen als er sprake was van direct gevaar voor personen. Uit een verkenning van het kabinet blijkt dat deze bevoegdheid ook kan worden ingezet bij structurele misstanden. Dit betekent dat bedrijven tijdelijk hun werkzaamheden stilgelegd kunnen zien worden als er sprake is van ernstige overtredingen.
Misstanden
Ernstige misstanden omvatten onder meer het onthouden van loon, het laten slapen op de werkplek, extreem lange werktijden, illegale tewerkstelling, inname van paspoorten en bankpassen, het ontbreken van duidelijke leidinggevenden of gebrekkige administratie, en vormen van fysiek of psychisch geweld. Minister Van Hijum licht toe: “In een beschaafd land als Nederland moeten we arbeidsmigranten fatsoenlijk behandelen. Door werkzaamheden stil te leggen bij bedrijven die de regels overtreden, pakken we malafide uitzendbureaus en werkgevers keihard aan.”
Stillegging van bedrijven
De nieuwe maatregel richt zich op het stopzetten van werkzaamheden die ernstig gevaar opleveren. In sommige gevallen kan dit betekenen dat een hele onderneming tijdelijk stil komt te liggen. Het verbod wordt pas opgeheven zodra de misstanden zijn verholpen en er geen sprake meer is van ernstig gevaar. Inspecteurs van de Nederlandse Arbeidsinspectie krijgen richtlijnen over welke omstandigheden of combinaties van misstanden tot stillegging kunnen leiden.
Inname van documenten bestraft
Een andere belangrijke maatregel is de aanpak van werkgevers die paspoorten en bankpassen van werknemers innemen. Dit vergroot de afhankelijkheid van de werknemer en kan leiden tot stress en misbruik.
Werkgevers zijn op grond van de Arbeidsomstandighedenwet verplicht om een veilige en gezonde werkomgeving te bieden, inclusief bescherming tegen werkdruk en ongewenst gedrag. Het innemen van paspoorten en bankpassen kan onder deze wet als overtreding worden aangemerkt. In eerste instantie kan de Arbeidsinspectie een waarschuwing opleggen, waarna bij herhaling een boete volgt.
Als de inname van documenten gepaard gaat met andere ernstige misstanden, kan de Arbeidsinspectie overgaan tot het stilleggen van werkzaamheden bij het betreffende bedrijf.
